धार्मिक तीर्थस्थल नेपाल भ्रमण वर्ष २०२० को आकर्षण

–श्री चैतन्य कृष्ण

नेपाल सरकारले करिब बीस लाख पर्यटक नेपाल भित्र्याउने उद्देश्यले सन् २०२० लाई ‘नेपाल भ्रमण वर्ष २०२०’ मनाउने घोषणा गरेको छ । सरकारको उक्त घोषणालाई सफल पार्नको लागि देशका सम्पूर्ण साधन र स्रोतहरुको सदुपयोग गर्दै हरेक क्षेत्रबाट पहल गर्नु आवश्यक हुन्छ । जसमध्य नेपालमा रहेका विभिन्न धार्मिक तीर्थस्थलहरु पनि सनातन संस्कृतिमा आस्था राख्नेहरुको लागि महत्वपूर्ण गन्तव्य स्थल बन्न सक्छ । स्कन्ध पुराण, महाभारत, शिव पुराण, बराह पुराण लगायतका धार्मिक ग्रन्थहरुमा नेपालको पटक पटक वर्णन गरिएको छ । भर्खरैमात्र बेलायतमा आयोजित धार्मिक कार्यक्रमका लागि नेपालबाट आएका आधुनिक नेपालका सांस्कृतिक र अध्यात्म क्षेत्रका राष्ट्रिय गहनाका रुपमा परिचित चैतन्य कृष्णले विश्वमा रहेका महत्वपूर्ण तीर्थस्थलहरु भन्दा नेपाल कैयौं गुणा अगाडी रहेको बताएका छन् ।

संस्कृत भाषाको सुप्रसिद्ध व्याकरण निर्माता पाणिनिको तपःस्थलीदेखि लिएर वेदका रचयिता व्यास, कपिल, मनु, पराशर, विश्वामित्र, वशिष्ठ, याज्ञवल्क्य, वाल्मीकि, मार्कण्डेयसम्मका ॠषिहरूको जन्म र कर्मथलो नेपाल भएका कारण पनि नेपालको महत्व छुट्टै हुने चैतन्य कृष्णको धारणा रहेको छ । विज्ञानका पिता भनेर चिनिएका भौतिकशास्त्री आईन्टाईनले समेत ‘अध्यात्मबिना विज्ञान लङ्गडो र धर्मबिना विज्ञान अन्धो हुनेछ’ भनेका छन् । नेपाल बौद्धिक सनातन संस्कृतिको उद्गम भूमि, बौद्ध किरात संस्कृतिको आदि भूमि, आदिम सभ्यता शृष्टिको विस्तार नेपालको माटोबाट भएको कुरालाई संसारका विभिन्न विद्वानहरुले स्वीकारेका छन् ।

रामापिथेकसको बंगारा नेपालमा भेटिनु, गण्डकी नदीमा मात्र भेटिने शालिग्रामलाई आधुनिक वैज्ञानिकहरुले फोसिल शेलको रुपमा स्विकार्नु नेपाल शृष्टिको आदिम भूमि पनि हो भन्ने प्रमाणित हुन्छ । विश्वमा परिचित पशुपतिनाथ मन्दिर, मुक्तिनाथ मन्दिर जहाँ भारतीय प्रधानमन्त्री लगायत विश्वभरिका मानिसहरुको ओइरो लाग्ने गर्दछ । मुक्ति क्षेत्र रुढु क्षेत्र, बराह क्षेत्र, मिथिला र लुम्बिनी नेपालका अत्यन्तै मनोरम र आध्यात्मिक साधनाका भूमिहरु नेपालमा पर्दछन जसको आआफ्नै महत्व रहेको छ । ८ हजार भन्दा अग्ला हिमालहरुमध्य अहिलेसम्म २० ओटाको मात्र खोजी भएका छन् जसमध्य १४ वटा नेपालमा मात्र पर्दछन । नेपाल हिमालायको भूमी, देवीदेवताको भूमि, ऋषी महाऋषिको भूमि, ज्ञान विज्ञानको भूमी गणितको उत्पति भएको भूमी, योग, कला सभ्यताको भूमि भएकाले नेपाल पर्यटकीय दृष्टिकोणले महत्वपूर्ण स्थलको रुपमा महत्वपूर्ण रहेको छ ।

गण्डकी नदीको तटमा मात्रै थुप्रै पवित्र तीर्थ स्थल रहेका छन् दमोदारी कुण्ड, मुक्ति क्षेत्र मोदीबेनी, कागबेनी, रुढु क्षेत्र उत्तरबाहिनी आदि । वामदेव बशिष्ट र विश्वामित्रले गण्डकी कोशी र कर्णालीलाई आफ्नो पवित्र क्षेत्र बनाएका थिए । व्यास र बुद्धको भूमी शिव र पार्वतीको भूमी मार्कण्डेय ऋषिले मृत्युलाई जितेको भूमि पनि नेपाल नै हो । यिनै विविध कारणले गर्दा नेपाल धार्मिक दृष्टिले अत्यन्तै महत्वपूर्ण रहेको छ, जसलाई विश्वसामू फैल्याउन सकेमा नेपाल पर्यटकहरुको आकर्षक केन्द्र बन्न सक्ने छ । नेपालका हजारौं हजार स्थलहरुको बारेमा स्कन्ध पुराण, , महाभारत, बराह पुराण, शिव पुराण आदिमा पटक पटक नेपालको बर्णन गरिएको हुँदा यस्ता स्थलहरुमा भ्रमण गर्न सनातन संस्कृतिमा आस्था राख्ने अनि हिमालय र सौन्दर्यलाई माया गर्ने सबैलाई नेपालको महत्व हुन् जान्छ ।

हरेक स्थानमा रहेका महत्वपूर्ण धार्मिक तीर्थस्थलहरुलाई राष्ट्रिय सम्पतिको रुपमा अगाडी बढाउन सरकार लगायत स्थानीय निकायले अग्रसरता देखाउन सकेमा प्रयटन प्रबर्धन र स्थानीय क्षेत्रको जीवनस्तर उठाउन महत्वपूर्ण सहयोग पुग्ने चैतन्य कृष्णले बताएका छन् ।

-गोर्खा अनलाइन रेडियो यूके वाट साभार समाचार